Trabzon’un fethinden sonra kiliseden camiye dönüştürülen fakat daha sonrasında müze olarak hizmet veren Ayasofya’nın bir süre önce mahkeme sonucuyla Kültür ve gezim Bakanlığından Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredildiğini hatırlattı.
Mahkemenin kararı sonrası Ayasofya’nın 2 yıl önce bazı değişiklikler yapılarak cami olarak hizmet vermeye başladığını özetleyen yıldırımhan, “Ayasofya, Fatih Sultan Mehmet’in vakfında kayıtlı bir yaratı. Ayasofya, uzun seneler aslına uygun kullanılmamıştı fakat mahkeme kararı neticesinde Ayasofya yeniden cami fonksiyonunu görmeye başladı”
Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesinin arkasından yakarma fonksiyonunu tam anlamıyla yerine getiremediğine dikkati çekerek, Trabzon Vakıflar Bölge müdürü Mazhar Yıldırımhan şunları kaydetti:
“bizler Ayasofya’nın cami fonksiyonunu sadece bir tefrişatla yerine getirebildik. Şimdi bir restorasyonla inştanrı cami fonksiyonunu tam anlamıyla icra edebileceği bir şekle dönüştüreceğiz. Bununla ilgili önce proje ihalesine çıktık. Ayasofya’nın restitüsyon ve rölöve projeleri büyük ölçüde bitirildi. Şimdi restorasyon projeleri tamamlanmak üzere. Restorasyon projeleri tamamlanıp Anıtlar Kurulundan geçtikten sonra 2016 yılı içinde de inştanrı Ayasofya’nın restorasyonuna başlamak istiyoruz.”
Büyük Fatih Camisi ve Ayasofya şeklinde eserlerin özellikli olduğunu vurgulayan yıldırımhan, “Bunlarla ilgili restorasyon çalışmalarında her detaya dikkat edilmesi gerekiyor. Biz de bu titizlik içinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Yıldırımhan, şu ana kadar Ayasofya’nın tarihi yapısını bozacak işlem gerçekleştirmediklerini, sadece mihrap ve minber konulup halı serilerek ve freskler perdeyle örtülüp tefrişat yapılarak cami alanı oluşturulduğu bilgisini paylaştı.
Trabzon’un fethinden sonrasında uzun yıllar cami olarak hizmet veren ve tapuda da cami görünen Ayasofya, geçmişte müzeye dönüştürülerek Kültür ve turizm Bakanlı’ğına devredilmişti. Mahkeme kararıyla bir süre önce Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğüne devredilen Ayasofya, Temmuz 2013’te tekrar camiye dönüştürülüp ibadete açılmıştı.
AYASOFYA’NIN TARİHİ
Trabzon Ayasofya Kilisesi, Trabzon İmparatorluğu krallarından 1. Manuel Komnenos süreında (1238-1263) inşa edildi. Fatih Sultan Mehmet’in 1461’de Trabzon’u fethinin arkasından camiye çevrilen ve vakıf eseri olan Ayasofya, Birinci Dünya Savaşı yıllarında sırası ile depo, hastane ve cami olarak kullanıldı.
Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Edinburg Üniversitesi iş birliğiyle 1958 ile 1962 yılları içinde restore edilen zamanı yapı, 1964’ten sonrasında müze olarak ziyarete açıldı. Evliya Çelebi’nin önem verdiği yapılar arasında bulunan, 1868’de harabe olan Ayasofya, aynı tarihlerde Bursalı Rıza Efendi’nin teşvikiyle onarıldı.
Geç Bizans döneminin güzel örneği olan yapı, yüksek bir merkezi kubbeye haiz bulunuyor. Yapıda, Hristiyan sanatının yanı sıra Selçuklu devri İslam sanatının tesirleri görülüyor. Binanın cenup cephesinde Adem ile Havva’nın yaratılışı kabartma olarak anlatılıyor. Cenup cephedeki kemerin kilit taşı üzerinde Trabzon’da 257 yıl hüküm devam eden Komnenoslar’ın sembolü tek başlı kartal motifi bulunuyor.
Hazreti İsa’nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi ve kıyamet gününün betimlendiği yapının ana kubbesinin alt kısmında çok renkli mermerden yapılmış yer mozaiği bulunuyor.

Fresklerde İncil’den alınmış mevzular işlenen yapının kubbesindeki ana tasvirin ise Hazreti İsa’nın tanrısal yönünü aksettiren Pantacrator İsa olduğu belirtiliyor. Bunun altında bir yazıt kuşağı, daha altta ise melekler frizi bulunuyor. Yapının pencere aralarında da 12 havari tasvir ediliyor.
276 Okunma 15 Kas 2015

Yorumlar


Sen de Yorumla!